Tích cực xã hội hóa cảng hàng không và cảng biển

Chia sẻ qua: icon Facebook icon Send Mail

Bộ GTVT đã giao cho Cục Hàng không Việt Nam, trong tháng 3/2015, phải thông qua được danh mục kêu gọi đầu tư, kinh doanh để nhà đầu tư tham khảo. Căn cứ trên thực tế quan tâm của nhà đầu tư, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục bàn thảo với nhà đầu tư để đi đến thống nhất.

>>Thanh khoản HNX tăng hơn 200 lần sau 10 năm

Nguyên tắc chung sẽ là nhượng quyền khai thác hoặc mua lại toàn bộ tài sản cảng hàng không, hạ tầng. Trong trường hợp có nhiều nhà đầu tư cùng quan tâm, có thể có nhiều hình thức như cùng liên doanh đầu tư hoặc đấu giá.

tich-cuc-xa-hoi-hoa-hang-khong-va-cang-bien

Bước đột phá thu hút vốn xã hội hóa

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng đã giao cho TCty Cảng hàng không VN (ACV) xây dựng phương án thí điểm nhượng quyền khai thác thương mại sảnh E và nhà ga T1 của Cảng hàng không quốc tế Nội Bài cho các nhà đầu tư. Cùng với chỉ đạo bán toàn bộ Cảng hàng không (CHK) Phú Quốc, Bộ trưởng Đinh La Thăng yêu cầu chuyển nhượng quyền khai thác 1 phần CHK Cam Ranh, Đà Nẵng... cho các nhà đầu tư.

Dù rất ủng hộ chủ trương xã hội hoá đầu tư cơ sở hạ tầng đường bộ, hàng không theo hình thức nhượng quyền khai thác, hoặc bán một số trạm thu phí, nhà ga hoặc cả sân bay, nhưng nhiều người vẫn e ngại tình trạng độc quyền có thể xảy ra.

Về vấn đề này, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Lại Xuân Thanh khẳng định, vai trò quản lý nhà nước chuyên ngành sẽ được thể hiện. Cục Hàng không Việt Nam, cao hơn là Bộ GTVT, có trách nhiệm trong việc đảm bảo cho các nhà đầu tư được nhượng quyền khai thác không lợi dụng vị thế độc quyền. Sau khi nhượng quyền khai thác, thậm chí bán đứt cho nhà đầu tư thì Nhà nước phải nắm được quyền kiểm soát việc này.

Nhà ga T1 Nội Bài là nhà ga có thể đem lại lợi ích tài chính cho nhà khai thác. Nhà đầu tư vừa có nhà ga để phục vụ cho hoạt động của mình, đồng thời thu được lợi nhuận từ việc khai thác hạ tầng.

Bộ trưởng Bộ GTVT khẳng định, tiềm năng hút vốn đầu tư vào hàng không là vô cùng lớn. Không có công trình nào là không thể xã hội hóa được. Vấn đề chỉ là bàn xem làm cách nào, cần thể chế chính sách gì để tiếp tục kêu gọi mạnh mẽ hơn đầu tư cho hàng không.

“Chỉ số hành khách đi lại bằng đường hàng không trên dân số của nước ta hiện nay mới là 1/3, trong khi đó của Mỹ là 3 lần, Singapore 10 lần. Điều này có nghĩa dư địa để phát triển hàng không còn rất nhiều. Chúng ta hoàn toàn có thể tiếp tục thu hút mạnh mẽ đầu tư phát triển hàng không. Mục tiêu của xã hội hóa đầu tư vào hàng không là xây dựng được hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Chúng ta không thể khuyến khích doanh nghiệp đầu tư máy bay hiện đại như A380, Boeing 787-9 mà lại không có các CHK đủ khả năng tiếp nhận. Chúng ta không thể xây dựng được những hãng hàng không tiêu chuẩn bốn sao trong khi cơ sở hạ tầng lại chỉ hai sao, ba sao”, ông Thăng nhấn mạnh.

Chỉ trong một thời gian ngắn sau khi chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa các cảng hàng không của Bộ GTVT được đưa ra, Vietjet Air và Vietnam Airlines cùng mong muốn được nhượng quyền khai thác Nhà ga hành khách T1 Cảng hàng không quốc tế Nội Bài trong vòng 20 năm. Điều này thể hiện mong muốn được chuyển giao quyền quản lý, khai thác dịch vụ cảng hàng không nói riêng, các cảng nói chung của DN đã được ấp ủ từ bấy lâu nay.

Sân bay Phú Quốc vừa được xây dựng là sân bay quốc tế, đã được quy hoạch để xây dựng một mô hình rất mới cho phát triển. Vì vậy, Bộ GTVT đã xây dựng, trình phương án xin Thủ tướng Chính phủ bán toàn bộ sân bay về phần dịch vụ khai thác và một phần đầu tư xây dựng; còn toàn bộ hoạt động quản lý bay cũng như an ninh quốc phòng đều thuộc TCty Quản lý bay Việt Nam. Quản lý điều hành bay thuộc chủ quyền quốc gia, còn quản lý khai thác và nhượng quyền, chúng ta có thể xã hội hóa.

Theo ông Phạm Viết Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vietnam Airlines, việc Vietnam Airlines mua quyền khai thác nhà ga T1 sẽ tạo điều kiện cho hãng hàng không trực tiếp được giao quản lý sử dụng, tìm biện pháp giảm chi phí nâng cao hiệu quả kinh doanh. DN cũng linh hoạt và chủ động hơn trong sắp xếp khai thác tại nhà ga, đồng thời quản lý và chịu trách nhiệm khai thác phòng chờ, các quầy và mặt bằng trong ga để nâng cao chất lượng, dịch vụ, thuận lợi cho hành khách.

Ông Lương Hoài Nam, Tổng Giám đốc hãng Hàng không Hải Âu, nhận xét: “Việt Nam đã lạc hậu so với hầu hết các nước trong khu vực và trên thế giới về đầu tư, vận hành sân bay; thậm chí so với Lào, Campuchia, nơi đã nhượng quyền quản lý, khai thác 3 sân bay lớn nhất tại Phnom Penh, Siem Reap, Sihanoukville cho Tập đoàn ADP-M (Pháp)”.

Ông Nam đưa ra hàng loạt ví dụ khác như các sân bay Koh Samui, Trat ở Thái Lan là sân bay tư nhân hoàn toàn. Sân bay quốc tế Bắc Kinh có 35% vốn tư nhân, 10% vốn của ADP-M, Chính phủ Trung Quốc chỉ chiếm 55%... Tại châu Âu và Mỹ, hầu hết các cảng hàng không, sân bay do tư nhân sở hữu.

Tương tự như cảng hàng không, các cảng biển cũng mở ra cơ hội lớn để chuyển giao quyền khai thác cho các DN ngoài quốc doanh. Trước kết quả bán cổ phần cảng biển đầu năm 2014 của TCty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), trong đó, cảng Nha Trang bán được khoảng 10% cổ phần, cảng Quảng Ninh chỉ bán được 7,5% cổ phần, cảng Hải Phòng bán được chưa tới 6%... Một số cảng biển phải chào bán cổ phần đến lần thứ hai, thứ ba mới có khách mua, nhưng số lượng cũng khá hạn chế.

Để khắc phục tình trạng trên, Chính phủ đã chấp nhận chủ trương thoái vốn nhà nước ở mức sâu hơn. Chủ trương này đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư. Theo ông Lê Anh Sơn, Tổng Giám đốc Vinalines, đến thời điểm này đã có nhiều nhà đầu tư (NĐT) tiếp cận, muốn mua cổ phần tại 5 cảng biển lớn mà TCty đang chào bán. Trong đó, có những NĐT đăng ký mua tới 90% cổ phần cảng Đà Nẵng, 100% cổ phần cảng Quảng Ninh, 49% cổ phần cảng Hải Phòng. Thậm chí, một số cảng còn có nhiều HĐT cùng muốn tham gia với giá bán cạnh tranh theo thị trường.

Đáng chú ý nhất là việc Tập đoàn T&T của ông Đỗ Quang Hiển đã có một loạt văn bản gửi Bộ GTVT và Chính phủ đề nghị mua lại toàn bộ số cổ phần mà Nhà nước đang nắm giữ (tương đương 98% cảng Quảng Ninh), với trị giá ít nhất là 490 tỷ đồng.

 

Theo Báo Xây dựng

Các tin khác