Lãi suất lại giảm, doanh nghiệp đã vui?

Chia sẻ qua: icon Facebook icon Send Mail

Tại Hội nghị năm 2014 của Vietcombank, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình hứa sẽ cố gắng giảm mặt bằng lãi suất cho vay trung và dài hạn xuống 1% nữa, khoảng dưới 10%. Liệu thông tin lãi suất cho vay sẽ giảm tiếp có kích thích nhu cầu vay vốn của DN không khi mà khả năng kiếm lời trên 15% là rất khó trong điều kiện kinh tế hiện nay.

>>Kinh tế Việt Nam năm 2015: Động lực tăng trưởng nội

NHNN cho biết trong tuần này, có thêm 2 ngân hàng hạ lãi suất huy động, là LienVietPostBank và TPBank, mức giảm nhẹ 0,1 - 0,2 ở các kỳ hạn.

Hiện nay, lãi suất huy động bằng VND phổ biến ở mức 0,8 - 1%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng; 5 - 5,5%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn 1 tháng và có kỳ hạn dưới 6 tháng; 5,7 - 6,7%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng đến dưới 12 tháng; kỳ hạn trên 12 tháng ở mức 6,7 - 7,3%/năm.

Hiện nay, mặt bằng lãi suất cho vay phổ biến đối với các lĩnh vực ưu tiên ở mức 7%/năm đối với ngắn hạn, các NHTM nhà nước tiếp tục áp dụng lãi suất cho vay trung và dài hạn phổ biến đối với các lĩnh vực ưu tiên ở mức 9 - 10%/năm. Lãi suất cho vay các lĩnh vực sản xuất kinh doanh thông thường ở mức 7 - 9%/năm đối với ngắn hạn; 9,5 - 11%/năm đối với trung và dài hạn.
 
Lãi suất giảm vẫn cao hơn năng lực
 
Có một thực tế là lãi suất huy động và cho vay trong thời gian qua liên tục được điều chỉnh giảm nhưng đó chỉ là so với thời điểm năm 2007, khi lãi suất cho vay có thời điểm lên đến 22%/năm. Thời điểm đó, lãi suất tuy cao nhưng khả năng sinh lời của DN vẫn tốt, nên tăng trưởng tín dụng năm 2007 là 51,39%.

Trong khi đó, năm 2014, mặc dù lãi suất luôn giảm nhưng tăng trưởng tín dụng khá thấp, đạt khoảng 14%. Mức này có thể nói là đạt kế hoạch đặt ra của NHNN, tuy không ít người cho rằng nhiều ngân hàng tăng tốc tín dụng để đạt chỉ tiêu và làm cơ sở để được cấp quota cho năm 2015 cao.

Điển hình như Vietcombank, cả năm 2014, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng là 13%, riêng tháng 12 là 6%. Hay BIDV cũng vậy, 9 tháng tăng trưởng tín dụng mới 5,47%, vậy mà tổng cả năm là 8,9%, theo đó dư nợ của ngân hàng vào khoảng 460.000 tỷ đồng.
Mức tăng này là dấu hỏi lớn cho thị trường. Liệu có bao nhiêu phần trăm là tăng trưởng kỹ thuật, bao nhiêu phần trăm là sự dàn xếp với các DN trong việc đẩy mạnh giải ngân thời điểm cuối năm để đạt tăng trưởng 13%?

lai-suat-giam-doanh-nghiep-da-vui

Lãi suất giảm là đáng mừng, nhưng đối tượng mong muốn được hưởng

lợi từ lãi suất rẻ này liệu có tiếp cận được

Bình luận về việc giảm lãi suất, Ts. Trần Đình Cung, Viện trưởng Viện nghiên cứu chính sách quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), cho rằng lạm phát thấp như năm 2014 là cơ hội rất tốt để thay đổi nhiều thứ nhưng phản ứng giảm lãi suất VNĐ quá chậm và cứng nhắc.
Tăng trưởng tín dụng cũng chưa thật sự theo thị trường vì mức tăng trong các tháng chênh lệch rất lớn. Những tháng đầu năm, tăng trưởng tín dụng rất thấp, đến tháng sau tăng vọt lên rồi lại giảm đột ngột. Thị trường không phản ứng đột ngột như vậy, bao giờ cũng phải có thời gian để dịch chuyển.

Hơn nữa, mức lãi suất cho vay VND vẫn cao hơn so với sức khỏe và khả năng chịu đựng của doanh nghiệp. Theo Ts. Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, chỉ khi hạ được lãi suất huy động còn tương đương hoặc nhỉnh hơn một chút so với các nước trong khu vực, tức 3%/năm, còn lãi suất cho vay 4,5 - 5% thì khi đó, cộng với những yếu tố thuận lợi về tự nhiên, nhân công rẻ… DN Việt Nam mới có khả năng cạnh tranh với sản phẩm của DN nước ngoài sản xuất tại Việt Nam.

Đấy cũng là lý do vì sao mà DN được vay ngoại tệ thường sẽ vay ngoại tệ chứ không vay VND, vì lãi suất cho vay thường thấp hơn. Điều đó thể hiện khá rõ qua tăng trưởng tín dụng ngoại tệ. Theo số liệu mới nhất, tính đến ngày 25/12/2014, tín dụng ngoại tệ đã tăng 12,8% so với cuối năm 2013.

 “Ngắm” lãi suất thấp

Còn một thực tế nữa khiến việc lãi suất giảm chưa làm DN vui, đó là khả năng tiếp cận vốn của DN không tăng lên khi các ngân hàng giảm lãi suất. Do lo ngại nợ xấu, ngân hàng rất dè dặt trong việc đẩy mạnh cho vay, đặc biết là cho vay trung và dài hạn.

Ví dụ như MB, năm 2014, tăng trưởng tín dụng khoảng 15 - 17%, mức cao so với toàn ngành, nhưng lại khá thận trọng trong việc mở rộng tín dụng. Do tỷ lệ nợ xấu đã gần tiệm cận mức 3%, nên ngân hàng này sẽ rất thận trọng trong việc đẩy mạnh cho vay. Thực tế, MB là ngân hàng có truyền thống khá cẩn trọng trong việc xét duyệt cho vay.

Đặc biệt là cho vay trung và dài hạn lại càng khó. Theo lãnh đạo một ngân hàng cổ phần tại Hà Nội, ngân hàng cũng bắt đầu mở hầu bao với các khoản vay trung và dài hạn, nhưng rất hạn chế do quota cho vay kỳ hạn này không còn nhiều, kể cả khi Thông tư 36 về việc nới mức cho vay trung và dài hạn từ vốn ngắn hạn từ 30% lên 60%.

Nhiều DN cũng xác nhận việc vay vốn trung và dài hạn rất khó khăn. Thậm chí, có DN đã mất 3 năm tìm kiếm ngân hàng, đàm phán để vay vốn ngân hàng nhưng không đi đến kết quả đành phải tìm đến công ty thuê mua tài chính để có vốn đầu tư máy móc thiết bị, mở rộng sản xuất kinh doanh.

Rõ ràng, câu chuyện lãi suất giảm là đáng mừng, nhưng đối tượng mong muốn được hưởng lợi từ lãi suất rẻ này liệu có tiếp cận được, câu hỏi mà thị trường mong muốn tìm được câu trả lời và giải pháp để có thể tăng khả năng tiếp cận vốn của DN.

Đây cũng là bài toán mà các bộ ngành cần phải tính toán và sớm triển khai để tín dụng năm 2015 có thể được khơi thông.

 

Theo Thời báo Kinh doanh

Các tin khác