Hướng đến đích mua bán nợ theo cơ chế thị trường

Chia sẻ qua: icon Facebook icon Send Mail

Thời gian mới chỉ hơn một năm từ khi thành lập nhưng Cty Quản lý tài sản (VAMC) đã làm được những việc lớn rất đáng ghi nhận. Cả một núi nợ xấu hơn 200 nghìn tỷ đa phần nằm trong đống BĐS đang chềnh ềnh khắp trong Nam ngoài Bắc là gánh nặng của nền kinh tế đặt lên vai trọng trách cho VAMC.

>>Giá vàng trong nước ngược chiều thế giới

Mới và lạ, chưa có thông lệ mua bán nợ, nhưng những người đứng đầu của VAMC từ ông Chủ tịch đến Ban tổng giám đốc, các cán bộ phòng ban hiểu hơn ai hết nhiệm vụ mà Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trao cho: Phải làm cho hệ thống các ngân hàng nhẹ vai. Phải nâng bước các DN đang suy yếu, phải kéo nợ xấu giảm nhanh để thị trường tiền tệ đi vào quỹ đạo…

Nghe thì tưởng giản đơn. Bao việc mới như ngợp trước mắt, đặt trên bàn những cuộc họp của lãnh đạo VAMC: Mua thế nào và hóa giải những khoản nợ mua về rồi sẽ bán ra sao? Dứt khoát chỉ mua những khoản nợ xấu đầy đủ điều kiện. Dứt khoát không thể mua nợ xấu bằng bất cứ giá nào cho dù thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt. Dứt khoát không dùng một đồng tiền ngân sách để mua!

Mừng thay, chỉ bước sang năm thứ hai, mô hình Cty VAMC đã tỏ rõ cách làm bản bài, hoàn thiện dần tổ chức, sắp xếp đội hình đội ngũ đi ngay vào việc.

Hơn 133.000 tỷ nợ gốc với giá mua bằng trái phiếu đặc biệt là 108.652 tỷ từ 39 tổ chức tín dụng là ghi nhận hoạt động của VAMC. Nhưng con số tưởng như khô khan ấy là cả một cuộc đột phá vào “khối u” nợ xấu của nền kinh tế. Khoản mua đầu tiên tới 2.300 tỷ với Agribank thành công. Tiếp sau là hàng loạt khoản nợ xấu được VAMC mua về. Cũng đủ gian nan. Có món nợ xấu giằng co giữa các ngân hàng và DN phải bàn đi bàn lại tới lui cả mấy tháng trời. Có những khoản nợ phải 4 - 5 lần họp bàn thương thảo mới đi đến thành công. Thẳng tưng trong từng món mua, từng khoản nợ xấu, VAMC không bị chi phối bởi bất cứ sức ép nào. Không du di, không vì bất cứ lợi ích riêng nào khác là xác định đúng giá trị thực chất của tài sản đảm bảo mà khách hàng đem thế chấp với ngân hàng để vay vốn. Chủ trương của VAMC là chia sẻ với các ngân hàng, các tổ chức tín dụng, nhưng cũng là sẻ chia với khách hàng, với các DN vay nợ ngân hàng giờ khó khăn không trả được. Nhưng trên hết mua khoản nợ gì, khách hàng nào, ngân hàng nào dù là ngân hàng thương mại Nhà nước hay các ngân hàng cổ phần, dù là DN Nhà nước hay DN tư nhân, VAMC vẫn phải bảo đảm đúng hành lang pháp lý, tuân thủ tuyệt đối mọi quy định của Ngân hàng Nhà nước và chỉ đạo của Chính phủ!

Nhiều người băn khoăn, các chuyên gia kinh tế tài chính, ngân hàng cũng băn khoăn khi mua nợ xấu nhiều, nhưng hóa giải, bán nợ xấu đi thì quá ít, mới chưa đầy 5.000 tỷ trong con số 133.000 tỷ mua về kia. Càng hiểu, mua nợ xấu đã khó, đã đủ gian nan, nhưng cái việc bán được nợ xấu đi còn gian nan khó khăn đủ lẽ.

huong-den-dich-mua-ban-no-theo-co-che-thi-truong

 Hy vọng các nhà đầu tư nước ngoài vào mua, thì cũng cả chục đoàn lớn nhỏ đủ các nước, các châu lục tìm đến, nhưng họ cũng chỉ ngó nghiêng thăm dò rồi bỏ đi. Ông Chủ tịch VAMC Nguyễn Quốc Hùng chả giấu chúng tôi: Còn nhiều giằng níu thủ tục này kia. Còn quá cần những thể chế quy định. Hơn thế là cần phải sớm có luật về mua bán nợ để Cty của ông có “cái gậy” pháp lý cần thiết!

Nói cho cùng, thì VAMC đâu có phải nắm trong tay phép tiên, hay có đôi “đũa thần” để gắp những cục sạn to nhỏ trong cái “mâm cơm” của cả nền kinh tế đang bày ngổn ngang ra kia. Vốn điều lệ của VAMC được Ngân hàng Nhà nước cấp cho 500 tỷ, mà nợ lớn nợ bé món nào cũng vài chục vài trăm đến cả vài nghìn tỷ chứ đâu có ít. Mua nợ xấu không bằng tiền ngân sách rõ ràng là rất mới lạ, chỉ có ở Việt Nam. Nói cho cùng, có tung ngân sách ra mua thì 500 tỷ vốn của VAMC nào có bõ bèn gì, cũng chỉ như muối bỏ bể. VAMC đang đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cho nâng vốn điều lệ lên con số 2.000 tỷ thì cũng chỉ là tạo tiềm lực cho xứng tầm vóc của một định chế tài chính quốc gia!.

Tìm hiểu những khoản nợ xấu mà VAMC mua về đang quản lý thì hơn 70% là các dự án BĐS, còn tài sản đảm bảo cho các khoản nợ đã chiếm đến 90 - 95%. Có ngân hàng lớn trước đây nói tự lo xử lý nợ xấu thì giờ cũng phải đem những khoản nợ xấu không nhỏ bán cho VAMC. Thì nhà biệt thự, nhà chung cư xây dựng dở dang. Thì cả các KCN mà các DN mở ra còn chềnh ềnh, cả thiết bị máy móc nhà xưởng đang vẫy gọi các nhà đầu tư vào liên kết làm ăn. Nhưng kinh tế thế giới suy giảm, thì chính túi tiền của các ông chủ “khoác áo ngoại” cũng vơi, cũng mỏng chứ đâu có sẵn mà họ lao vào để tung vốn cho những dự án dài xa mà chúng ta gọi mời!

Đã thế, nhiều khoản nợ xấu có tài sản đảm bảo mà VAMC mua về, đều nhìn rõ bằng mắt, sờ tận tay cả đó, nhưng khi rao bán thì cũng còn phải thương thảo với các ngân hàng cho vay, với cả khách hàng đang là con nợ của ngân hàng thì bán với giá nào đây? Nếu bán lấy được, giá nào cũng bán thì lại không thể được. DN trắng tay, mà ngân hàng cho vay cũng thất thoát lớn đâu có thu về được số tiền mà các ngân hàng đã mở két cho DN vay là mấy? Cuối cùng là kinh tế đất nước thua thiệt, là các DN càng gục ngã nhiều hơn không gượng dậy nổi. Cuối nữa, là cả các ngân hàng cũng choáng, cũng sẽ ngã theo tay…

Mới thấy mua bán nợ xấu không thể bán mua ào ạt. Dù mua bằng trái phiếu đặc biệt thì VAMC càng phải tỏ rõ bản lĩnh luôn bảo vệ quyền lợi của DN cũng như các tổ chức tín dụng sao cho có hiệu quả nhất.

Dù bán nợ xấu chưa như kỳ vọng. Nhưng rõ ràng 133.000 tỷ VAMC mua về đã làm nhẹ vai các ngân hàng và nâng bước các DN đang gặp khó. 5.304 khách hàng với 8.622 khoản nợ bán nợ cho VAMC, nhiều DN đã được VAMC tư vấn để các ngân hàng tiếp tục cho vay, tiếp tục hoàn thiện các dự án làm dở dang vì hết vốn, vì ngân hàng không cho vay tiếp do DN có phát sinh nợ xấu.

Hơn một năm đi vào hoạt động, thời gian đâu nhiều, nhưng hơn 140 cán bộ nhân viên của VAMC đã thật sự vào cuộc. Từ người đứng đầu cho đến các phòng ban đang lớn dần lên trong thực tế của hoạt động mua bán nợ quá mới mẻ. Mỗi một khoản nợ xấu mua được hay chuẩn bị mua là những mổ xẻ đến tận cùng gan ruột bản chất thật của tài sản đảm bảo, dù đó là thiết bị máy móc, nhà xưởng hay các dự án BĐS trong Nam ngoài Bắc!.

Cái đích của VAMC là đi tới mua bán nợ theo cơ chế thị trường “thuận mua vừa bán”. Hơn thế, là hoàn thiện cơ chế, thể chế, là xây dựng đội ngũ cán bộ mua bán nợ có nghề, hiểu nghề, tinh thông nghiệp vụ!

 

Theo Báo Xây dựng

Các tin khác