Cho vay tiêu dùng: Cần quan tâm đến quản trị rủi ro

Chia sẻ qua: icon Facebook icon Send Mail

Với nền kinh tế biến động như hiện nay, rủi ro với cả bên vay và bên cho vay.

>> Đô thị Việt Nam có nhiều nguy cơ bất ổn

Cầu tăng, cung tăng

Tín dụng tiêu dùng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sống cho người dân. Tại Việt Nam, tín dụng tiêu dùng được cung cấp bởi NHTM và các công ty tài chính (CTTC). Các NH như ABBank, HDBank, SeABank, TPBank… chủ yếu đưa ra các sản phẩm cho vay mua sắm như: cho vay mua xe, sắm sửa vật dụng…

cho-vay-tieu-dung-can-quan-tam-den-quan-tri-rui-ro

Đối tượng cho vay tiêu dùng ngày càng được mở rộng

Cho vay tiêu dùng hiện đang dần trở nên phổ biến, thu hút không ít khách hàng lựa chọn do thủ tục vay đơn giản, nhanh chóng. Chỉ cần chứng minh nhân dân, hộ khẩu (hoặc bằng lái xe)… là khách hàng đã có thể vay. Tùy từng đối tượng khách hàng, NH và các CTTC cho vay tiêu dùng có nhiều mức lãi suất, điều kiện và mức cho vay rất đa dạng để khách hàng có thể lựa chọn. Hầu hết các khoản cho vay tiêu dùng (có thể lên đến hàng tỷ đồng) đều không yêu cầu tài sản thế chấp mà chỉ cần giấy tờ chứng minh thu nhập (sao kê bảng lương hàng tháng, hoá đơn điện, nước…).

Cho vay tiêu dùng tăng không chỉ vì nhu cầu của đối tượng khách hàng muốn “chi tiêu trước, trả tiền sau” mà thực tế tín dụng đối với DN còn nhiều khó khăn. Các NH ngày càng đưa ra nhiều chương trình, gói cho vay ưu đãi, sản phẩm phong phú để thu hút khách hàng. Bên cạnh đó, NH còn tận dụng triệt để thế mạnh của mình để tăng lượng tín dụng tiêu dùng.

Đơn cử như tại TPBank, NH này đã tích cực đẩy mạnh phát triển nhiều sản phẩm tín dụng tiêu dùng trên nền tảng công nghệ hiện đại sẵn có. NH ANZ vừa cho triển khai dịch vụ “Vay tiêu dùng nhanh”, giải ngân trong vòng 24 giờ mà không cần thế chấp tài sản hay bảo lãnh từ công ty. Theo đó, khách hàng nộp đủ hồ sơ sẽ được xem xét và giải ngân trong vòng 24 giờ mà vẫn được tham gia đầy đủ các chương trình khuyến mại của NH.

Đối tượng cho vay tiêu dùng ngày càng được mở rộng. Không chỉ bó hẹp trong việc cho vay mua sắm phương tiện đi lại, các NHTM còn triển khai cho vay với học sinh du học, xuất khẩu lao động…Tín dụng tiêu dùng đem lại nguồn thu nhập khá lớn, giúp các sản phẩm của NH tới tay khách hàng nhanh chóng hơn, nên đây là phân khúc thị trường đang có sự đẩy mạnh, cạnh tranh trong hệ thống NH.

Hiệu quả, giảm thiểu rủi ro

Hạn mức cho vay cao, điều kiện không khắt khe và lãi suất chấp nhận được là những yếu tố rất hấp dẫn khách hàng khi có ý định vay tiêu dùng. Tuy nhiên, lời khuyên được nhiều chuyên gia tài chính đưa ra, khi có nhu cầu vay tiêu dùng người vay cần xác định rõ nhu cầu của mình, lựa chọn cẩn trọng nơi cho vay với điều kiện về lãi suất, thời hạn phù hợp với khả năng chi trả của mình.

Vì, không giống với cho vay sản xuất kinh doanh (NH thường kỳ vọng khách hàng còn sử dụng nhiều dịch vụ khác), với cho vay tiêu dùng thì bên cho vay chỉ nhắm vào lãi suất. Nếu khách hàng không trả nợ đúng hạn, NH, CTTC sẽ rất mạnh tay trong thu hồi nợ.

Còn đối với NH, các CTTC, để tránh rủi ro cần chú trọng việc nâng cao xác lập các nguyên tắc, chuẩn mực trong khâu vận hành khi có phát sinh giao dịch với khách hàng. Năng lực của nhân viên tư vấn cũng rất cần thiết, phải được nâng cao đào tạo, bởi đây là một trong những nhân tố quyết định cho việc thu hồi khoản vay, nếu không sẽ dễ dàng dẫn tới rủi ro cho đơn vị của mình.

Rủi ro còn có thể xảy ra với các NH, CTTC và người vay khi khách hàng sử dụng vốn để “đầu tư”. Với nền kinh tế biến động như hiện nay, rủi ro với cả bên đi vay và bên cho vay. Các NHTM cần phải quan tâm đúng mức đến quản trị rủi ro tín dụng, lựa chọn đưa ra chiến lược hoạt động tín dụng phù hợp, không nên chạy theo nhu cầu thị trường mà cần khống chế tỷ lệ dư nợ cho vay trong tổng dư nợ cho vay hoặc khống chế tỷ lệ cho vay phi sản xuất, chủ yếu là dư nợ cho vay tiêu dùng.

Bản thân các NH phải chủ động xây dựng chiến lược quản trị rủi ro, hoàn thiện các quy trình nội bộ, gia tăng các hàng rào phòng ngừa rủi ro, đặc biệt là rủi ro đạo đức. Vay tiêu dùng hiệu quả, hạn chế thấp nhất rủi ro còn đòi hỏi cơ cơ chế, chính sách quản lý hiệu quả, chặt chẽ, đưa ra những cảnh báo kịp thời từ phía cơ quan quản lý.

Tín dụng tiêu dùng là “miếng bánh ngon” nâng cao nguồn vốn của các NHTM, thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, thận trọng, minh bạch và kiểm soát tốt rủi ro là việc làm trọng yếu để tín dụng tiêu dùng phá huy hiệu quả, tránh tổn thất cho khách hàng cũng như về phía NH.

Theo một nghiên cứu của Viện Chiến lược Ngân hàng, hiện có khoảng 15,8 triệu người là khách hàng tiềm năng đối với dịch vụ vay tiêu dùng. trong 7 năm qua, tổng dư nợ cho vay tiêu dùng ở Việt Nam tăng trưởng trung bình xấp xỉ 20%/năm. Ước tính, dư nợ cho vay tiêu dùng bình quân đầu người đạt xấp xỉ 1,5 triệu đồng/người; tổng dư nợ so với GDP hiện đạt 6,4%, so với tổng tín dụng là 5,6%, so với tiêu dùng cuối cùng là 7,3%. Tham gia vào thị trường tín dụng tiêu dùng gồm có hầu hết các NHTM, 6 CTTC tiêu dùng và hầu hết là các công ty 100% vốn nước ngoài... Tại Việt Nam, các NHTM vẫn đang cung cấp trên 87% tổng dư nợ cho vay tiêu dùng và các TCTD chiếm 3,5%. Trong đó, các sản phẩm cho vay mua, sửa chữa nhà ở, mua ô tô có tài sản đảm bảo chiếm 80% tổng dư nợ cho vay tiêu dùng của các NHTM.

 

Theo Thời báo Ngân hàng

Các tin khác